آلزایمر
Alzheimerʼs Disease

یک بیماری پیشرونده ، غیر قابل برگشت و دژنراتیو عصبی است که بی سر و صدا شروع شده و با تخریب تدریجی عملکرد های شناختی و تغییرات عاطفی و رفتاری مشخص می شود . این موضوع حائز اهمیت است که آلزایمر را قسمتی از فرایند طبیعی سالمندی تصور نکنیم. اگر چه بزرگترین ریسک فاکتور آلزایمر افزایش سن است ، بسیاری دیگر از فاکتور های محیطی ، تغذیه ای ، التهابی در ایجاد این بیماری می توانند موثر باشند . آلزایمر یک بیماری پیچیده ی مغز است که علت آن ترکیبی از فاکتور های بسیار متنوع مانند ژنتیک ، تغییرات نوروترانسمیترها ، آنومالی های عروقی ، هورمون های مربوط به استرس ، تغییرات ریتم های سیرکادین ، آسیب به سر و ابتلا به تشنج می باشد. آلزایمر را می توان به دو نوع تقسیم بندی کرد :
- آلزایمر ارثی یا آلزلیمر با شروع زودرس(که نادر است و تنها شامل 10 درصد موارد می شود)
- آلزلیمر اسپورادیک یا آلزایمر با شروع دیررس
تظاهرات بالینی :
علایم بسیار متغیر هستند . بعضی شامل:
- گرچه مهارت های اجتماعی و الگوهای رفتاری سالم باقی می ماند .
- فراموشکاری بیشتر در فعالیت های روزانه رخ می دهد. ( مثلا بیمار در یک محیط آشنا گم می شود یا یک داستان مشابه را تکرار می کند).
- بیمار ممکن است افسرده ، شکاک ، پارانوئید ، خشمگین و خشن شود.
- دیسفاژی با پیشرفت بیماری قابل توجه است.
ممکن است مراحل انتهایی ماه ها تا سال ها طول بکشد.


بررسی و یافته های تشخیصی :
تشخیص ، با اتوپسی تأیید می شود اما در 90 درصد موارد تشخیص با توجه به علایم بالینی امکان پذیر است.
علایم بالینی در تاریخچه ی سلامتی یافت می شوند که شامل یافته های فیزیکی است و ناشی از بررسی توانایی های عملکردی می باشد( مثل معاینه ی وضعیت ذهنی )
- الکتروآنسفالوگرافی (EEG)
- سی تی اسکن
- MRI
- تست های آزمایشگاهی ، عمدتا مایع مغزی نخاعی و خون


تدابیر طبی :
- بدون درمان یا راهی جهت کاهش پیشرفت بیماری
- درمان تکیه بر کنترل علایم شناختی یا مهارکننده های استیل کولین استراز مثل دونپزیل ، ریواستیگمین و گالانتامین دارد. این داروها جذب استیل کولین در مغز را جهت حفظ حافظه برای مدتی افزایش می دهند.
- دونپزیل و داروی جدیدتری به نام ممانتین اخیرا برای کاهش تخریب بالینی در آلزایمر متوسط تا شدید به کار می رود.


فرایندهای پرستاری در بیمار مبتلا به بیماری آلزایمر :
بررسی :
- تاریخچه ی سلامتی با معاینه ی وضعیت ذهنی و معاینه ی جسمی ، توجه به علایم مبتنی بر دمانس به دست می آید .
- یافته ها را به پزشک گزارش کنید.
- در صورت نیاز جهت ارزیابی تشخیصی کمک کنید
- برای افزایش ایمنی و همکاری بیمار محیط را آرام سازید.
تشخیص های پرستاری :
- اختلال در فرایند تفکر در ارتباط با کاهش در عملکرد شناختی.
- خطر آسیب در ارتباط با کاهش عملکرد شناختی.
- اضطراب در اختلال در فرایند های ذهنی.
- عدم تعادل تغذیه : کمتر از نیاز بدن در ارتباط با کاهش عملکرد شناختی.
- عدم تحمل فعالیت در رابطه با عدم تعادل در فعالیت/ استراحت
- نقص در مراقبت از خود ، حمام / رعایت بهداشت ، تغذیه ، توالت در ارتباط با کاهش عملکرد شناختی.
- اختلال در تعاملات اجتماعی در رابطه با کاهش در عملکرد شناختی بیمار.
برنامه ریزی و اهداف :
اهداف برای بیمار شامل :
- حفظ عملکرد شناختی
- ایمنی فیزیکی
- کاهش اضطراب
- تغذیه ی کافی
- بهبود تحمل فعالیت
- مراقبت از خود و اجتماعی سازی
- حمایت و آموزش به مراقب
مداخلات پرستاری :
حمایت از عملکرد شناختی :
- یک محیط قابل پیش بینی ، آرام جهت کاهش کنفوزیون بیمار فراهم کنید.
- به بیمار در حس امنیت با یک رفتار خوشایند ، آرام ، توضیح ساده ، روان و استفاده از کمک های حافظه ای کمک کنید .
ارتقای امنیت فیزیکی :
- یک محیط امن فراهم کرده ( چه در خانه چه در بیمارستان ) تا به بیمار اجازه دهید تا آنجا که ممکن است آزادانه حرکت کند و نگرانی خانواده درباره ی ایمنی را تسکین دهید.
- از سقوط و دیگر سوانح با جابجایی و خروج خطرات واضح و ایجاد نور کافی جلوگیری کنید .
- در قسمت های مختلف خانه از دستگیره استفاده کنید.
- رانندگی برای این بیماران ممنوع شود.
- به بیمار اجازه دهید که فقط تحت نظارت سیگار بکشد.
- رفتارهای نامناسب را با انحراف حواس بیمار کاهش دهید .
- تمام فعالیت ها را در خارج از خانه نظارت کنید.
- در صورت نیاز درهای منزل را محکم کنید.
- مطمئن شوید که بیمار یک دستبند یا گردنبند شناسایی دارد.
- از محدودیت کننده ها استفاده نکنید زیرا بیقراری بیمار را افزیش می دهند.
کاهش اضطراب و بیقراری بیمار :
- حمایت روحی برای حفظ تصویر ذهنی مثبت از خود ارائه دهید.
- هنگامی که کاهش مهارت ها رخ داد ، اهداف را در جهت توانایی های کاهش یافته یبمار و فعالیت های او تنظیم کنید تا از بیقراری بیمار پیشگیری کرده باشید.
- حفظ محیط آشنا ، ساده ، بدون صدا ، محدود کردن تغییرات.
- آرام باشید به ویژه اگر بیمار بیقرار و پرخاشگر است که به صورت واکنشی catastrophic شناخته شده است ( واکنش بیش از حد به تحریکات).
ارتقاء ارتباط با بیمار :
- صدا ها و عواملی را که باعث انحراف حواس می شوند کم کنید.
- برای انتقال پیام ها از جملات ساده و قابل فهم استفاده کنید.
تعادل فعالیت و استراحت :
- به بیمار کمک کنید تا آرام با موسیقی ، شیر گرم یا ماساژ پشت به خواب رود.
- برای افزایش زمان خواب شبانه ، فرصت های کافی برای ورزش روزانه فراهم کنید. مانع از خواب طولانی مدت در طول روز شوید.
- نیاز های فیزیکی و روانی برطرف نشده را بررسی کنید زیرا ممکن است منجر به رفتار های نامناسب شود.
رفع نیازهای اجتماعی :
- تشویق به نامه ، تلفن و ملاقات کنید (ملاقات ها باید مختصر و بدون استرس با یک یا دو ملاقات کننده در یک زمان همراه باشد).
- تشویق بیمار برای مشارکت در فعالیت های ساده یا سرگرمی ها
- خانواده و بیمار را آگاه کنید که یک رابطه ی دوستانه و بدون قضاوت یا جهت گیری می تواند به عنوان یک فعالیت خوشحال کننده و همچنین یک روش برای تخلیه ی انرژی مورد استفاده قرار بگیرد.
- تشویق به صحبت درباره ی نگرانی های جنسی و مشاوره ی جنسی در صورت نیاز.
ارتقاء تغذیه ی کافی :
- زمان تغذیه محیط ساکت و آرام باشد. از کشمکش و مواجهه بپرهیزید.
- غذا را به صورت قطعات کوچک بدهید. تا از خفگی پیشگیری کرده و مایعات به صورت ژلاتین جهت بلع آسان داده شود.
- هر بار فقط یک ظرف در اختیار بیمار قرار دهید.
- با مصرف غذا ها و مایعات ولرم ، از سوختگی جلوگیری کنید.
- نسبت به مسائل احساسی که خانواده با آن روبروست حساس باشید.
- اگر احتمال سوء رفتار یا سهل انگاری وجود دارد سرویس های حمایت اجتماعی را مطلع کنید.
- خانواده را به انجمن آلزایمر برای کمک ، ارجاع دهید.
ارزیابی :
پی آمد های مورد انتظار در بیمار :
- حفظ توانایی های اجتماعی- عملکردی و شناختی توسط بیمار.
- بیمار بدون هر گونه آسیبی باشد.
- بیمار تا حد ممکن در فعالیت های مراقبت از خود شرکت کند.
- بیمار حداقل اضطراب و بیقراری را نشان دهد.
- بیمار می تواند به صورت کلامی یا غیر کلامی ارتباط برقرار کند.
- نیاز های ارتباطی و نیاز به صمیمیت بیمار پاسخ داده می شود.
- بیمار تغذیه ی کافی ، فعالیت و استراحت دریافت می کند.
- بیمار و مراقبان درباره ی شرایط ، درمان و رژیم های مراقبتی آگاه هستند.
























































وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَآ أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا